2026 жылдың ақпаны Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің бастамасымен Қазақстанда ресми түрде ерікті қан тапсыру айы болып жарияланды.
Ай бойы өмірді сақтап қалуға бағытталған науқандар өткізіледі. Қан орталықтарында донорлық көмек алуға болады, ал донорларға демалыс күні беріледі.
Қан тапсыру бір реттік іс-шара емес, өмірді сақтап қалу және денсаулық сақтау жүйесін қолдаумен, сондай-ақ өзін-өзі тәрбиелеу, саналылық және ерікті қатысу сияқты құндылықтармен тікелей байланысты тұрақты әлеуметтік қозғалыс.
Донор — өз қанын, онымен бірге науқастарға денсаулық, ал өліп бара жатқандарға өмір беретін адам. «Қоғамдық денсаулық сақтау және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекстің 203-бабына сәйкес, тиісті медициналық тексеруден өткен, қарсы көрсетілімдері жоқ және медициналық мақсаттар үшін қан мен оның компоненттерін ерікті түрде тапсыруға ниет білдірген 18 жастан асқан кез келген дені сау адам донор бола алады. Қан тапсырар алдында білуіңіз керек нәрселер:
ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің бұйрығына сәйкес, донорлар тек жеке басын куәландыратын құжаттармен немесе әскерге шақырылушылар үшін әскери тіркеу құжатымен қабылданады. Донорлар кемінде 18 жаста және салмағы кемінде 55 кг болуы керек.
Донорлық күндері және қан мен оның компоненттерін тапсырар алдындағы күні донорларға мыналарды жасамауға кеңес беріледі:
• майлы, қуырылған, ащы, ысталған тағамдарды немесе сүт өнімдерін жеуге;
• процедурадан екі күн бұрын алкогольді ішімдіктерді тұтынуға;
• процедурадан үш күн бұрын аспирин, анальгин немесе құрамында ауырсынуды басатын дәрілер бар басқа дәрілерді қабылдауға;
• процедурадан бір сағаттан аз уақыт бұрын темекі шегуге.
Егер донорлық жасағысы келетін адамның созылмалы аурулары болса немесе қандай да бір дәрі қабылдап жүрсе, олар қан құю бөліміндегі медициналық қызметкерлерге хабарлауы керек. Осы ақпарат негізінде дәрігер процедураның донорға сәйкес келетінін анықтайды. Ақпаратты жасыру мүмкін емес, себебі бұл әлеуетті алушылар үшін қауіпті болуы мүмкін.
Февраль 2026 года в Казахстане официально объявлен месяцем добровольного безвозмездного донорства крови по инициативе Министерства здравоохранения Республики Казахстан.
В течение месяца проходят акции, направленные на спасение жизней. Сдача крови возможна в центре крови, донорам предоставляется день отдыха.
Донорство крови является не разовой акцией, а устойчивым общественным движением, напрямую связанным со спасением жизней и поддержкой системы здравоохранения, а также с такими ценностями, как самодисциплина, осознанность и добровольное участие.
Донор — человек, дарящий свою кровь, а с нею здоровье — больному, жизнь — умирающему. Согласно 203статье Кодекса «О здоровье народа и системе здравоохранения» донором может стать практически любой здоровый человек старше 18 лет, прошедший соответствующее медицинское обследование и не имеющий противопоказаний, изъявивший добровольное желание осуществить дачу (донацию) крови и ее компонентов для медицинских целей.
Что нужно знать перед сдачей крови:
На основании приказа МЗ РК приём доноров осуществляется только при наличии документов, удостоверяющих личность, или документа воинского учета для военнослужащих срочной службы. Донорами могут стать лица, достигшие 18 лет. Вес донора должен быть не менее 55 кг.
В дни донации и за день сдачи крови и ее компонентов донорам не рекомендуется:
• есть жирное, жареное, острое, копчёное, молочные продукты.
• употреблять алкоголь за двое суток до процедуры.
• принимать аспирин, анальгин, другие препараты, содержащие анальгетики, за трое суток до процедуры.
• курить менее чем за час до процедуры.
Если у того, кто собирается стать донором, есть какие-либо хронические заболевания или он принимает разного рода лекарственные препараты, об этом нужно обязательно сообщить медперсоналу в отделении переливания крови. На основании этих данных врач сделает вывод о том, можно ли проходить процедуру. Скрывать информацию нельзя, так как это может быть опасным для потенциальных реципиентов.
