Неделя атеросклероза.
2026 жылдың 7 қыркүйегінен 2025 жылдың 11 қыркүйегіне дейін Қазақстан Республикасында атеросклероз апталығы жарияланды.
Атеросклероз — ең көп таралған созылмалы артериялық аурулардың бірі. Ол липидтер алмасуының бұзылуынан туындайды: артық холестерин (әсіресе төмен тығыздықтағы липопротеиндер) қан тамырларының қабырғаларында жиналып, атеросклеротикалық бляшкаларды түзеді. Бұл ауру көбінесе тамырдың айтарлықтай тарылуы немесе толық бітелуі пайда болғанға дейін симптомсыз баяу және жасырын түрде дамиды. Бұл қан ағымын шектейді және стенокардия, миокард инфарктісі, инсульт және басқа да жүрек-қан тамырлары ауруларының дамуына әкеледі.
Қауіп факторлары:
• Холестерин деңгейінің жоғарылауы, әсіресе төмен тығыздықты липопротеин («жаман») холестерин, негізгі өзгертілетін қауіп факторларының бірі болып табылады;
• Темекі шегу тамыр қабырғасына зақым келтіреді, атеросклероздың дамуын жеделдетеді және асқыну қаупін айтарлықтай арттырады;
• Гипертония тамыр қабырғаларына қосымша механикалық жүктеме түсіреді, зақымдануды жеделдетеді;
• Қант диабеті тамыр қабырғасында глюкоза деңгейін көтереді және атеросклероздың дамуын жеделдетеді;
• Артық салмақ пен семіздік липидтік профильдің қолайсыздығымен және басқа қауіп факторларының қаупінің жоғарылауымен байланысты;
• Отырықшы өмір салты;
• Жасы ұлғайған сайын тамыр қабырғасындағы басқа факторлардың әсері жинақталған сайын айтарлықтай артады;
• Тұқым қуалаушылық: жақын туыстарда ерте атеросклероз және жүрек-қан тамырлары ауруларының тарихы жеке тәуекелді арттырады;
• Созылмалы стресс қан қысымы, гормоналды өзгерістер және мінез-құлық факторлары арқылы жанама әсер етуі мүмкін.
Мұндай ауыр зардаптардың алдын алу үшін не істеуге болады?
1. Темекі шегуді тоқтатыңыз.
2. Алкогольді тұтынуды шектеңіз.
3. Көкөністерге, жемістерге және дәнді дақылдарға назар аударып, жануарлар майларының артық мөлшерінен аулақ болып, салауатты тамақтануды ұстаныңыз.
4. Үнемі орташа дене белсенділігімен айналысыңыз.
5. Салмақты дұрыс ұстаңыз.
6. Қан қысымыңызды бақылауда ұстаңыз.
7. LDL холестерині мен қандағы қантты үнемі тексеріп отырыңыз.
8. Симптомдардың пайда болуын күтпеңіз; дереу тексеріліңіз, дәрігеріңізбен қауіптерді талқылаңыз және дәрігердің ұсыныстарын орындаңыз.
Атеросклероздың алдын алуда тамыр ауруларының дамуына бейім гипертония мен қант диабетін уақтылы анықтау және оларды жүйелі және мұқият емдеу маңызды.
Алдын алу — ең жақсы емдеу!
С 7.09.2026 по 11.09.2025 г в Республике Казахстан объявлена неделя атеросклероза.
Атеросклероз — одно из самых распространённых хронических заболеваний артерий. Причиной атеросклероза является нарушение в жировом обмене — излишки холестерина (а именно липопротеинов низкой плотности) откладываются в стенках сосудов, формируя атеросклеротические бляшки. Это заболевание часто прогрессирует медленно и не заметно, не проявляя симптомов, пока не возникает значительное сужение или полное перекрытие просвета сосуда. Это ограничивает кровоток и приводит к развитию стенокардии, инфаркта миокарда,инсульта и других сердечно-сосудистых заболеваний.
Факторы риска:
• Повышенный уровень холестерина, особенно липопротеинов низкой плотности («плохого» холестерина) — один из главных модифицируемых факторов риска;
• Курение — повреждает сосудистую стенку, ускоряет прогрессирование атеросклероза и значительно повышает риск осложнений;
• Артериальная гипертензия — повышенное давление создаёт дополнительную механическую нагрузку на стенки сосудов, ускоряя их повреждение;
• Сахарный диабет — повышенный уровень глюкозы повреждает сосудистую стенку и ускоряет развитие атеросклероза;
• Избыточный вес и ожирение — связаны с неблагоприятным липидным профилем и повышенным риском других факторов риска;
• Малоподвижный образ жизни;
• Возраст — риск существенно повышается с возрастом по мере накопления воздействия других факторов на сосудистую стенку;
• Наследственность — наличие раннего атеросклероза и сердечно-сосудистых заболеваний у близких родственников повышает индивидуальный риск;
• Хронический стресс — способен опосредованно влиять через артериальное давление, гормональные изменения и поведенческие факторы.
Что предпринять, чтобы избежать таких тяжелых последствий?
1.Отказ от курения.
2.Ограничить алкоголь.
3.Правильно питаться, отдавая предпочтение овощам, фруктам и цельнозерновым продуктам, и избегая избытка животных жиров.
4Регулярные занятия умеренной физической активностью.
5.Поддержание нормального веса.
6.Держать под контролем артериальное давление.
7.Периодически проверять холестерин-ЛПНП и сахар крови.
8.Не ждать симптомов, а вовремя пройти обследование, обсудить риски с врачом, следовать рекомендациям врача.
В профилактике атеросклероза важно своевременно выявить артериальную гипертензию и сахарный диабет, предрасполагающий к развитию поражений сосудов, и их систематическое тщательно контролируемое лечение.
Профилактика — лучшее лечение!