2025 жылдың 1-29 желтоқсаны аралығында Қазақстан Республикасында асқазан, ұйқы безі және бауыр обырына қарсы күрес айлығы атап өтілуде.
Асқазан-ішек обыры жасушалардың бөлінуі мен иммундық белсенділіктің бұзылуынан, ісіктердің пайда болуынан туындайды. Қатерлі ісік – бұл көп факторлы ауру, оны жоғары дәлдікпен болжау қиын. Дегенмен, асқазан-ішек жолдарының ісіктері диагнозы қойылған науқастарды зерттеу келесі аурулардың тарихын көрсетті:
• Темекі шегу;
• Алкогольді теріс пайдалану;
• Қант диабеті, семіздік;
• Helicobacter pylori инфекциясы;
• Дұрыс тамақтанбау және тұзды шамадан тыс тұтыну;
• Созылмалы ас қорыту аурулары.
Генетикалық бейімділік қатерлі ісіктің пайда болу ықтималдығын арттырады, бірақ оның дамуына кепілдік бермейді. Асқазан-ішек обыры барлық қатерлі ісік жағдайларының 30%-ға дейінін құрайды, бұл сүт безі және тыныс алу жолдарының обырынан кейінгі екінші орында.
Асқазан-ішек жүйесіндегі қатерлі ісіктер:
• III-IV сатыларға дейін жиі симптомсыз болады;
• емдеуге онша жарамсыз;
• асқазан-ішек жолдарын алып тастауды жиі қажет етеді;
• жыл сайын шамамен 1,8 миллион науқаста анықталады.
Асқазан рагы — бұл онкологиялық ауру, ол тез өршуімен және кеш анықталған кезде өлім-жітімнің жоғары деңгейімен сипатталады. Кейінгі кезеңдерде ісіктер өмірлік маңызды құрылымдарға зақым келтірмей алып тастау қиын ірі конгломераттар түзеді. Асқазан рагы қауіпті, себебі емдеу ең тиімді болған кездегі ерте сатылар көбінесе симптомсыз өтеді немесе басқа ас қорыту ауруларымен жасырылады, бұл медициналық көмекке жүгінудің кешігуіне әкеледі. Ұйқы безінің рагы — ең күрделі онкологиялық аурулардың бірі, себебі ол ерте сатысында симптомсыз болады және клиникалық өршу басталған кезде ісік емделмейді. Дегенмен, ісік ерте сатысында анықталса да, радикалды емдеу өте қиын болып қала береді, себебі без іш қуысының тереңінде орналасқан және ісікті алып тастау үшін жоғары білікті хирургиялық топ қажет. Сонымен қатар, мұндай операциялар мезгілсіз өлімге әкелуі мүмкін ауыр асқынулардың (қан кету, некроз, перитонит, сепсис) жоғары қаупімен байланысты.
Ұйқы безі рагы бойынша аурушаңдық пен өлім-жітім көрсеткіштері іс жүзінде бірдей, яғни жылына тіркелетін жағдайлар саны шамамен өлім санына тең. Бұл өмір бойы қатерлі ісікке дейінгі өзгерістерді диагностикалау мүмкін еместігіне және ауруды ерте сатысында анықтаудың қиындығына байланысты.
Бауыр обыры — бауыр жасушаларынан олардың қатерлі трансформациясы нәтижесінде дамитын ісік. Көп жағдайда ауру агрессивті: емделмегенде, бұл диагнозы бар науқастың өмір сүру ұзақтығы 1-2 жылдан аспайды.
Асқазан-ішек жолдарының обырлары шырышты қабықтан шығуымен, тез таралуымен және серозды қабыққа оңай еніп, айналасындағы мүшелерге әсер етуімен сипатталады.
Бес жылдық өмір сүру статистикасы үнемі өзгеріп отырады: жыл сайын онкологиялық тәжірибеге науқастың өмірін ұзартуға, өмір сүру сапасын қалпына келтіруге және аурудың әртүрлі кезеңдерінде тұрақты ремиссияға қол жеткізуге мүмкіндік беретін жаңа дәрі-дәрмектер мен әдістер енгізілуде.
В Республике Казахстан с 1 по 29 декабря 2025года проводится месячник повышения осведомленности о раке желудка, поджелудочной железы и печени.
Онкологические заболевания желудочно- кишечного тракта- результат нарушения процесса деления клеток и иммунной активности, сопровождающийся формированием опухоли. Рак является мультифакторным заболеванием, которое сложно предсказать с высокой степенью точности. Но исследования пациентов, которым диагностировали новообразование пищеварительной системы, показывали наличие в анамнезе:
• табакокурения;
• злоупотребления спиртным;
• сахарного диабета, ожирения;
• инфекции Helicobacter Pylori;
• неправильного питания и избытка потребляемой соли;
• хронических заболеваний пищеварительной системы.
Генетическая предрасположенность увеличивает вероятность столкнуться с онкологией, но не гарантирует ее развитие.
Рак органов желудочно-кишечного тракта составляет до 30% всех случаев онкологических заболеваний, уступая опухолям молочных желез и органов дыхательной системы.
Злокачественные новообразования в органах пищеварительной системы:
• чаще протекают бессимптомно до III-IV стадии;
• хуже поддаются лечению;
• часто требуют удаления органов ЖКТ;
• ежегодно диагностируются почти у 1,8 миллиона пациентов.
Рак желудка — онкологическое заболевание, характеризующееся быстрым прогрессированием и высоким уровнем летальности при поздней диагностике. На поздних стадиях развития новообразования формируют крупные конгломераты, которые тяжело удалить, не повредив жизненно важные структуры. Рак желудка опасен тем, что начальные стадии, когда лечение особенно эффективно, зачастую протекают без симптомов или проявляются под маской других заболеваний пищеварительной системы, из-за чего пациент поздно обращается к врачу.
Рак поджелудочной железы — это одно из самых сложных онкологических заболеваний, поскольку на начальном этапе оно протекает бессимптомно, а при развитии клинической картины опухоль уже является инкурабельной (неизлечимой). Однако, даже если новообразование диагностировано на ранней стадии, радикальное лечение всё равно провести очень сложно, поскольку железа располагается глубоко в брюшной полости и удаление опухоли требует особой квалификации хирургической бригады. Кроме того, такие операции сопряжены с высоким риском серьёзных осложнений (кровотечения, некрозы, перитонит, сепсис), которые могут привести к преждевременной гибели пациента.
Показатели заболеваемости и смертности от рака поджелудочной железы практически одинаковы, то есть количество заболевших за год приблизительно равно числу умерших. Это связывают с невозможностью прижизненной диагностики предраковых изменений, сложностью выявления заболевания на ранней стадии.
Рак печени — это опухоль, которая развивается из клеток печени в результате их злокачественного перерождения. Заболевание в большинстве случаев протекает агрессивно: без лечения продолжительность жизни пациента с таким диагнозом составит не более 1–2 лет.
Особенностями раковых опухолей желудочно- кишечного тракта является их происхождение из слизистого слоя, быстрое распространение, склонность к легкому преодолению серозной оболочки и поражению окружающих органов.
Статистика 5-летней выживаемости постоянно меняется: каждый год в онкологии внедряются в практику новые препараты и методы, которые позволяют продлить жизнь пациента, восстановить ее качество и добиться стойкой ремиссии на разных стадиях заболевания.