Өкпе рагы – бронхтардың, бронхиолалардың және бронх бездерінің шырышты қабығының ішкі бетін қаптайтын эпителийден дамитын ісік. 20 ғасырдың басынан бастап өкпе рагы ауруы бірнеше ондаған есеге өсті, әсіресе өкпе рагы қатерлі ісік ауруының құрылымында жоғары орын алатын индустриалды елдерде.
Өкпе рагын тудыратын факторлар және оның даму механизмдері басқа қатерлі өкпе ісіктерінің этиологиясы мен патогенезінен еш айырмашылығы жоқ. Өкпе рагы дамуында экзогендік факторлар маңызды рөл атқарады:
• темекі шегу
• ауаның канцерогенді заттармен ластануы
• радиациялық әсер (әсіресе радон).
Өкпе рагы ауруының алдын алу бұл аурудан болатын өлім-жітімнің жоғары деңгейіне байланысты өзекті мәселе болып табылады. Өкпе рагы ауруының алдын алудың ең маңызды элементтеріне белсенді қоғамдық денсаулық сақтау саласындағы ағарту жұмыстары, қабыну және деструктивті өкпе ауруларының алдын алу, қатерсіз өкпе ісіктерін анықтау және емдеу, темекі шегуді тоқтату, кәсіби қауіптерді жою және канцерогенді факторларға күнделікті әсер ету жатады. Жылына кемінде бір рет кеуде қуысының рентгенографиясын жасау өкпе рагын ерте сатысында анықтауға және ісіктің дамыған түрлерімен байланысты асқынулардың алдын алуға көмектеседі.
Рак легкого — это опухоль, которая развивается из ткани, выстилающей изнутри поверхность бронхов, бронхиол и слизистых бронхиальных желез, — эпителия. С начала ХХ века заболеваемость раком легкого выросла в несколько десятков раз, особенно этот рост заметен в индустриально развитых странах, где в структуре онкологической заболеваемости рак легкого занимает одно из первых мест.
Факторы возникновения и механизмы развития рака легкого не отличаются от этиологии и патогенеза других злокачественных опухолей легкого. В развитии рака легких главная роль отводится экзогенным факторам:
• курению
• загрязнению воздушного бассейна веществами-канцерогенами
• воздействию радиации (особенно радона).
Вопросы профилактики рака легких актуальны в связи с высокими показателями смертности населения от данного заболевания. Важнейшими элементами профилактики рака легких являются активная санпросветработа, предупреждение развития воспалительных и деструктивных заболеваний легких, выявление и лечение доброкачественных опухолей легких, отказ от курения, устранение профессиональных вредностей и повседневного воздействия канцерогенных факторов. Прохождение флюорографии не реже одного раза в год позволяет обнаружить рак легкого на ранних стадиях и не допустить развития осложнений, связанных с запущенными формами опухолевого процесса.